500-lecie Reformacji na Mazurach – konferencja naukowa
Ełk 19 września 2025
Kościół Miłości Bożej parafii ewangelicko-metodystycznej w Ełku
Juliusza Słowackiego 26
19-300 Ełk
Wstęp wolny !
Organizatorzy
Fundacja Wsparcia Nauki i Biznesu w Ełku
Parafia Ewangelicko-Metodystyczna w Ełku
Patronat honorowy
Bp Andrzej Malicki Kościół Ewangelicko-Metodystyczny w RP
Bp Semko Koroza Kościół Ewangelicko-Reformowany w RP
Tomasz Andrukiewicz Prezydent Miasta Ełku
Muzeum Michała Kajki w Ogródku
W 2025 r. mija pięćset lat od sekularyzacji Zakonu Krzyżackiego i przyjęcia wyznania protestanckiego przez ostatniego Wielki Mistrza Zakonu Krzyżackiego Albrechta Hohenzollerna. Symbolicznym wyrazem tego wydarzenia był hołd lenny złożony w Krakowie 10 kwietnia 1525 r. królowi Zygmuntowi I Staremu. Tym samym Prusy stały się pierwszym w Europie państwem wyznania luterańskiego. Dla zamieszkującej tereny południowych Prus ludności mazurskiej oznaczało to wprowadzenie do liturgii języka ojczystego, będącym dialektem języka polskiego w formie znanej z XVI w. Wyznawany luteranizm, język polski oraz wierność pruskiemu domowi panującemu stały się z czasem wyznacznikami tożsamości Mazurów jako „społeczności pogranicza”. Wraz z upływem czasu tożsamość ta podlegała licznym zmianom warunkowanym powstaniem nowoczesnych ideologii narodowych w XIX, ale także procesami industrializacji i masowych – również przymusowych migracji. Swoje piętno odcisnęły na niej również I i II wojna światowa. W wyniku tej ostatniej doszło do dezintegracji społeczności mazurskiej i kompletnego odwrócenia stosunków ludnościowych i wyznaniowych na włączonych w 1945 r. do Polski Mazurach. Organizowana konferencja stawia sobie za cel znalezienie odpowiedzi na pytania o historyczne i współczesne znaczenie dziedzictwa Reformacji na Mazurach. Wygłoszone referaty naświetlą to zagadnienie nie tylko z perspektywy teologicznej, historycznej i literaturoznawczej, lecz również z punktu widzenia jego znaczenia dla współczesnej tożsamości i pamięci zbiorowej regionu i Polski.
Program:
10.00 – 10.30 Otwarcie Konferencji
Cześć I Wokół historii
10.30 – 10.45 prof. dr hab. Rafał Leszczyński (Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie), „Kulturotwórcza rola ewangelicyzmu według Pawła Hulki-Laskowskiego”
10.45 – 11.00 ks. dr hab. Kazimierz Bem (Ewangelikalna Wyższa Szkoła Teologiczna we Wrcławiu), „Ludwika Karolina Radziwiłłówna – zapomniana patronka ewangelików na Litwie i Mazurach”
11.00 – 11.15 bp. dr Edward Puślecki, „Reformacja nie jedno ma imię”
11.15 – 11.30 prof. dr hab. Zbigniew Chojnowski (Uniwersytet Warmiński-Mazurski w Olsztynie), „Tematy religijne w polskich tekstach Mazurów pruskich”
11.30 – 11.45 dr Piotr Szatkowski (Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk), „Słownictwo religijne w języku Mazurów Pruskich – analiza leksyki mazurskiego przekładu The Holy War Johna Bunyana”
11.45 – 12.00 mgr Hubert Górski, „Dziedzictwo kulturowe Mazur we współczesnej turystyce – podsumowanie projektu Krajoznawca mazurski – nowe perspektywy”
12.00 – 12.30 Przerwa kawowa
Cześć II Wokół współczesności
12.30 – 12.45 mgr Wiktor Marek Leyk, „Tradycja i współczesność ewangelicyzmu na Mazurach”
12.45 – 13.00 prof. dr hab. Kalina Wojciechowska (Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie), „Hermeneutyki biblijne a życie społeczne”
13.00 – 13.15 prof. dr. hab. Mirosław Patalon (Uniwersytet Pomorski w Słupsku), „Teologia procesu Johna B. Cobba w perspektywie wyzwań współczesności”
13.15 – 13.30 ks. mgr Monika Zuber, „Usłyszeć głos przemilczanych – emancypacja kobiet w perspektywie protestanckiej”
13.30 – 13.45 mgr Sławomir Majoch, Obraz „Hołdów pruskich” w polskiej sztuce i kulturze popularnej
13.45. -14.00 mgr Michał Misztal, „Między wiarą a tożsamością – o religijnym dziedzictwie Michała Kajki”
14.00 – 15.00 Obiad
15.00 – 15.45 Dyskusja
15.45 – Zakończenie konferencji
Po zakończeniu konferencji jest możliwość zwiedzania miasta Ełku z przewodnikiem oraz zwiedzenia wystawy poświęconej 600-leciu Ełku. W trakcie Konferencji będzie dostępna wystawa z Izby Muzealnej parafii ewangelicko-metodystycznej w Starych Juchach, zawierająca książki i wydawnictwa poświęcone religijnej kulturze Mazurów i ewangelików.